انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی

روح الله جمعه ای نوشت: بزرگترین خیزش هدفمند مردم مسلمان ایران در مقطعی از تاریخ به ثمر نشست که دنیا به ظاهر نظامی مبتنی بر تعامل چالشی و رقابت برانگیز میان دو بلوک متاثر از نظام لیبرالیستی را پذیرفته بود.

در یک سوی دنیا بلوکی قدرت نمایی می کرد که با شعار برابری و مساوات و با محوریت ایدئولوژی های اومانیستی هرگونه اندیشه و خرد انسانی را به محاق دیکتاتوری سوسیالیستی برده بود و در آن سوی دیگر دنیا بلوکی عرض اندام می کرد که با شعار رفاه و آسایش هرگونه ایدئولوژی را طرد و نفی و با اصالت دادن به ولنگاری های اجتماعی لجام بر آزادگی و کرامت انسانی زده بود.

 مردم ایران در این فضای نامانوس با فطرت بشری، تقدیر دیگری بر حق حاکمیت انسان بر سرنوشت خود زد و خالق انقلابی شد که در آن ارزش های متعالی انسانی در خاستگاهی الهی بر مبنای اخلاق و کرامت و منزلت انسانی جایگاه والایی دارد. انقلاب اسلامی ایران حقیقتی است که در شکل جمهوری اسلامی تبلور عینی یافت اما باید دریافت انقلاب اسلامی پیش و بیش از آنکه آغاز یک حکومت باشد ، نوید بخش رفرم و اصلاحات عمیق در نگاه به انسان و احترام به موقعیت مخلوق در برابر پروردگار یکتا بود ، در این نگاه تحقق ولایت الهی و تکامل روح انسان هدف است و تشکیل حکومت ابزار رسیدن به این هدف به شمار می رود. انقلاب اسلامی ایران قواعد و قوانین ثابت و لایزالی دارد که نشات گرفته از مکتب انسان ساز الهی است اما جمهوری اسلامی دارای ضوابط و قوانینی تغییرپذیر است که به مقتضای شرایط و متناسب با قواعد لایتغیر الهی و اجتهاد والیان فقه رو به تکامل و تصاعد دارد. از همین منظر تفاوت ماهوی میان جمهوری اسلامی با سایر حاکمیت ها ، حتی سایر جمهوری اسلامی های موجود در جهان هویدا می شود، اساس و پایه های جمهوری اسلامی در انقلاب اسلامی و مبانی ایجابی آن ریشه دارد و نمی توان تصور و برداشتی از مفهوم حکومت فارغ از درک و فهم و باور مبانی انقلاب اسلامی داشت.

از منظر امام راحل و عظیم الشان رابطه ای تفکیک ناپذیر میان انقلاب و ایدئولوژی الهی وجود دارد و انقلاب شرط لازم برای تحقق آرمان های الهی محسوب می شود ، ایشان مرحله پس از انقلاب را تشکیل حکومتی معرفی می کند که بیانگر جامه و پوستین این رستاخیز و دگرگونی عمیق است که این حکومت متکی بر آرای اکثریت مردم است. حضرت امام خمینی در بیان شکل حکومت حاصل از انقلاب اسلامی می فرمایند:" شکل حکومت ما جمهوری اسلامی است . جمهوری به معنای اینکه متکی بر آرای اکثریت است و اسلامی برای اینکه متکی به قانون اسلام است." قیام اسلامی ایرانیان به زعامت رهبری دینی که داعیه دار حاکمیت اخلاق ، صداقت ، عدالت و مهربانی به جای غلبه نیرنگ و فریب و دروغ بر مردم بود با التزام به این اصول به ثمر نشست ، بنیانگذار جاوید این انقلاب ، رستاخیز 57 مردم ایران را انفجار نور نامید تا در خاطره ها به یادگار ثبت شود که هدف از انقلاب ،تعالی بشریت در بحرانی ترین مقطع حیات بشری بود و اینکه هیچگاه قدرت و ثروت و حکومت یزیدیان زمان بر خون حسینیان و زینبیان غلبه نخواهد نکرد.

تردیدی نیست این سه دهه از عمر جمهوری اسلامی در شرایطی سپری شد که عده ای با برتری دادن جمهوریت بر اسلامیت قصد تکرار نسخه های نخ نما شده نظام های لیبرال دمکراسی غربی را داشتند و عده ای دیگر نیز با پناه بردن در دامان تحجر با تفوق اسلامیت بر جمهوریت قصد داشتند با کنار گذاشتند اندیشه های والای بنیانگذار انقلاب، شیوه ای ناکارآمد و منقبض و محدود از حاکمیت دینی را به نمایش گذارند که با درایت تیزهوشانه رهبر فرزانه انقلاب این تلاش ها تاکنون ناکام مانده است. اما هیچگاه نباید در ذهن و خاطرمان این سوال را دور نگاه داریم که تا چه اندازه به میثاق نخستین خود با ارزش ها و اصول انقلاب اسلامی در حفظ مفهوم جمهوری اسلامی پایدار مانده ایم و آیا پاسدار ثقلین آن بزرگمرد تاریخ ، "جمهوری اسلامی و ولایت فقیه" بوده ایم ؟